Το ασφαλιστικό νομοσχέδιο ως εμβάθυνση του συστήματος των τριών πυλώνων και της διαρκούς διαδικασίας φτωχοποίησης

Το Ασφαλιστικό μας αφορά, γιατί αφορά τη ζωή μας, το παρόν και το μέλλον το δικό μας και των επόμενων γενιών. Το ΔΣ του Συλλόγου των Σπουδαστών της ΚΣΤ Εκπαιδευτικής Σειράς της ΕΣΔΔΑ στηρίζει την πανελλαδική απεργία στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ενάντια στη νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση την Τρίτη 18/02 και σας καλεί να συμμετάσχετε τόσο στην απεργία όσο και στις μαζικές συλλογικές κινητοποιήσεις.

Η ενιαία και σχεδιασμένη επίθεση στο Ασφαλιστικό, το «τελευταίο βήμα» της οποίας φιλοδοξεί να κάνει η σημερινή κυβέρνηση, μετράει ήδη 3 δεκαετίες, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, λίγο μετά το Μάαστριχτ, όταν η ΕΕ ανέδειξε το Ασφαλιστικό σε… πρώτο «δημόσιο κίνδυνο», που έπρεπε να αντιμετωπιστεί με κάθε τρόπο.

Πολύ πριν από την εκδήλωση της τελευταίας γενικευμένης καπιταλιστικής κρίσης  στις συνθήκες της οποίας το κεφάλαιο και οι κυβερνήσεις του βρήκαν την ευκαιρία να επιταχύνουν την επίθεση, ο πόλεμος που είχαν κηρύξει στα ασφαλιστικά δικαιώματα εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων, αγροτών και συνταξιούχων, ήταν σε πλήρη εξέλιξη. Ένας πόλεμος με σαφή στόχευση: Την απαλλαγή των επιχειρήσεων και του κράτους του από το «κόστος» της Κοινωνικής Ασφάλισης και το ταυτόχρονο άνοιγμα ενός τεράστιου πεδίου κερδοφορίας για τα μονοπώλια.

  • νόμος 2084/1992 (λεγόμενος νόμος Σιούφα): αυξήθηκαν τα όρια ηλικίας για τους νεοεισερχόμενους στην εργασία άνδρες και γυναίκες στα 65 έτη, μειώθηκαν τα ποσοστά αναπλήρωσης στις κύριες συντάξεις καθώς και τα κατώτερα όρια των συντάξεων.
  • Πόρισμα της Επιτροπής Σπράου το 1997: το Ασφαλιστικό χαρακτηρίζεται«δημογραφικός» και «δημοσιονομικός κίνδυνος». Η Εκθεση υπογράμμιζε την «ανάγκη επιμήκυνσης του εργασιακού βίου», μέσα από: «Εξάλειψη αντικινήτρων παραμονής στην εργασία. Εξέταση περιπτώσεων συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας. Εξέταση ειδικών περιπτώσεων κλάδων εργαζομένων με χαμηλά όρια ηλικίας. Εξέταση περιπτώσεων ειδικής μεταχείρισης μητέρων. Εξέταση εξίσωσης γενικών ορίων ανδρών – γυναικών. Εξέταση αύξησης γενικών ορίων». Και ακόμα προέβλεπε: «Κατάργηση του συστήματος Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων, μαζί με το επασφάλιστρo για τους εργαζόμενους με λίγα χρόνια. Αυστηρoπoίηση των συντάξεων αναπηρίας». Για την ιδιωτική ασφάλιση σημείωνε χαρακτηριστικά: «Η επαγγελματική ιδιωτική ασφάλιση θα μπορούσε να παίξει έναν ιδιαίτερα χρήσιμο ρόλο. Η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου πρέπει να θεωρείται εξαιρετικά επείγουσα…»
  • Νομοσχέδιο Γιαννίτση (2001): θα συναντήσει σοβαρές κοινωνικές αντιστάσεις, αλλά τα μέτρα που προέβλεπε εμφανίστηκαν σταδιακά στις μεταγενέστερες μεταρρυθμίσεις (αύξηση ορίων ηλικίας, μείωση αναπλήρωσης της κύριας σύνταξης, κατάργηση 35ετίας).
  • Νόμος 3029 (λεγόμενος νόμος Ρέππα): μειώνει συντάξεις και θεσμοθετεί τα Επαγγελματικά Ταμεία.
  • Νόμος 3655 (λεγόμενος νόμος Πετραλιά): αυξάνει μέχρι και 15 χρόνια την ηλικία συνταξιοδότησης των εργαζόμενων μητέρων.
  • Με τους νόμους 3863 και 3865 το 2010 (νόμοι Λοβέρδου – Κουτρουμάνη), τον νόμο 4093 το 2012 (νόμος Βρούτση) και τελικά τους νόμους 4336 το 2015 του ΣΥΡΙΖΑ και τον νόμο 4387 το 2016 (νόμος Κατρούγκαλου), ο οποίος αποτελεί τη συμπύκνωση και κορύφωση όλων των προηγούμενων ανατροπών, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα απογειωθούν στα 67 έτη, η κύρια σύνταξη θα διαχωριστεί σε «εθνική» και «ανταποδοτική», το ύψος των συντάξεων θα μειωθεί δραστικά, τα 40 χρόνια εργασίας για το δικαίωμα στην πλήρη σύνταξη θα μονιμοποιηθούν, ενώ θα περικοπεί παραπέρα και η κρατική χρηματοδότηση, η οποία πλέον θα περιοριστεί μόνο στην «εθνική σύνταξη».

Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο της ΝΔ, σε συνέχεια του νόμου Κατρούγκαλου -τον οποίο θωρακίζει- διατηρεί σε ισχύ όλες τις περικοπές στις συντάξεις από το 2010 και θεωρεί, και αυτό, αμετάκλητες, την κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης και τις περικοπές στις επικουρικές και τα εφάπαξ. Διατηρεί όλες τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, που διαμόρφωσαν το υποχρεωτικό όριο στα 67 χρόνια για άνδρες και γυναίκες, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Επιβεβαιώνει τη διάσπαση της ενιαίας σύνταξης σε «εθνική» και ανταποδοτική και, παρά τις γενικές αναφορές για «εγγύηση» των συντάξεων από το κράτος, περιορίζει και αυτό την κρατική χρηματοδότηση μόνο για το τμήμα της εθνικής σύνταξης.

Ειδικά για τις νέες συντάξεις, σε βάθος 50 χρόνων εξασφαλίζεται ότι αυτές θα παραμείνουν σε επίπεδα πτωχοκομείου. Προβλέπει, όπως και ο νόμος Κατρούγκαλου, το «πάγωμα» όλων των συντάξεων (παλιών και νέων) τουλάχιστον μέχρι το 2022. Από το 2023 και μετά οι «αυξήσεις» – ακριβώς όπως προβλέπει και ο νόμος Κατρούγκαλου – δεν μπορούν να ξεπερνούν τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (επίσημο πληθωρισμό), που σημαίνει ότι στην πραγματικότητα δεν θα αποτελούν αυξήσεις.

Διατηρεί την πρόβλεψη για τρίχρονες αναλογιστικές μελέτες προκειμένου να ελέγχεται η «βιωσιμότητα» του συστήματος, οι οποίες στην ουσία θα αξιοποιούνται από την εκάστοτε κυβέρνηση ως εργαλεία νέων περικοπών (μόνιμοι «κόφτες»), όταν κρίνεται αναγκαίο.

Στην ίδια λογική, διατηρείται και η ρήτρα του 1ου μνημονίου για τη συνολική δαπάνη για κύριες και επικουρικές συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Μιλούν προκλητικά για «αυξήσεις στις συντάξεις για πρώτη φορά μετά από 10 χρόνια», όταν ο κρατικός προϋπολογισμός και οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι προβλέπουν νέα μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης!

Ετσι, οι συντελεστές αναπλήρωσης για τη συντριπτική πλειοψηφία, δηλαδή για όσους έχουν από 4.500 έως 9.000 ένσημα, παραμένουν οι ίδιοι που προβλέπει ο νόμος Κατρούγκαλου. Οι συντελεστές αυτοί σε συνδυασμό με τη μείωση του συντάξιμου μισθού (μέσος όρος αποδοχών σε ολόκληρο τον εργάσιμο βίο) οδηγούν σε συντάξεις πείνας.

Οι περιορισμένες αλλαγές στους συντελεστές αναπλήρωσης ξεκινούν πάνω από τα 9.000 ένσημα. Βέβαια, στις συνθήκες που εργάζονται οι σημερινοί ασφαλισμένοι και ιδιαίτερα οι νέες γενιές, με την τεράστια «ευελιξία», την υποαπασχόληση και την προσωρινότητα στην εργασία, την ανεργία, που μετά από τόσα χρόνια κρίσης παραμένει στα ύψη και στη φάση της ανάκαμψης, το ποσοστό των ασφαλισμένων που θα ξεπερνά το φράγμα των 9.000 ενσήμων θα είναι ελάχιστο. Άρα, για όλους αυτούς η περιβόητη παρέμβαση στους συντελεστές δεν θα έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα.

Πιο συγκεκριμένα προβλέπονται:

  • Όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 για όλους, άντρες και γυναίκες (ή 62 με 40 χρόνια ασφάλισης!!!). Καμία εξαίρεση δεν υπάρχει για καμία κατηγορία εργαζομένων.
  • Το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών ενσωματώνεται στον ΕΦΚΑ κι ανοίγει έτσι ο δρόμος για την πλήρη κατάργησή του, όπως έχει η ΝΔ στο πρόγραμμά της με τους τρεις πυλώνες, δηλαδή την ιδιωτικοποίηση της Ασφάλισης. Ταυτόχρονα, ενσωματώνονται στον ΕΦΚΑ  και τα 7 δις αποθεματικά που έχει για τις επικουρικές συντάξεις και τα εφάπαξ πολλών κατηγοριών εργαζομένων.
  • Καταργείται αμετάκλητα η 13η και 14η σύνταξη που περικόπηκε με τους προηγούμενους αντιασφαλιστικούς νόμους του 2010 – 2012.
  • Στον στόχο μπαίνουν ξανά τα ΒΑΕ. Καμία διάταξη δεν υπάρχει για τη μείωση των ορίων ηλικίας τους, ούτε για τους εκπαιδευτικούς που είχαν ειδικές συνταξιοδοτικές διατάξεις (ν. 3075/02).
  • Εφαρμόζονται πλήρως, χωρίς καμία αλλαγή, οι μειώσεις στις επικουρικές που έφτασαν το 50%, καθώς και στο εφάπαξ, όπου αθροιστικά οι περικοπές ξεπέρασαν το 40%. Στον κρατικό προϋπολογισμό οι περικοπές του ΕΤΕΑΕΠ ξεπερνούν τα 71 εκ. ευρώ! Και στον ΕΦΚΑ τα 150 εκ. ευρώ!
  • Η κρατική εγγύηση περιορίζεται στα 384 ευρώ της «εθνικής σύνταξης». Η συντριπτική πλειοψηφία των σημερινών εργαζομένων, αυριανών συνταξιούχων, δεν θα πλησιάζει τα 30 ασφαλιστικά χρόνια = 9000 ένσημα και η σύνταξη θα προσεγγίζει αυτό το εξευτελιστικό ποσό. Διατηρείται η διαχρονική λεηλασία στα Ασφαλιστικά Ταμεία (80 δις) και καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει για επιστροφή των κλεμμένων. Μόνο με το PSI για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών κλάπηκαν 17,5 δις.

Όλα τα παραπάνω «δικαιολογούνται» με αναλύσεις  που συνδέουν την κοινωνική ανάγκη για προστασία των γηρατειών, της ζωής, την αντιμετώπιση της ασθένειας, με «κινδύνους» για τη «δημοσιονομική σταθερότητα» της «εθνικής οικονομίας». Αναλύσεις που υποκρύπτουν τον στόχο για σταδιακή απόσυρση των επιχειρήσεων και του κράτους από τη συμμετοχή τους στη χρηματοδότηση των συντάξεων και της Κοινωνικής Ασφάλισης. Το «λιγότερο κράτος» σημαίνει λιγότερες συντάξεις και ασφαλιστικές παροχές για τους εργαζόμενους και περισσότερα κρατικά κεφάλαια για τις επιχειρήσεις.

Για την ευόδωση αυτών των σχεδίων προωθείται η λογική «ο καθένας μόνος του», μέσω της οποίας η Ασφάλιση απογυμνώνεται σταδιακά από τα όποια «κοινωνικά» χαρακτηριστικά είχαν κατακτηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Τέτοιο στοιχείο υπονόμευσης του όποιου χαρακτήρα αλληλεγγύης υπήρχε στο εσωτερικό του ασφαλιστικού συστήματος, ήταν η θεσμοθέτηση των λεγόμενων «ατομικών λογαριασμών» στις κύριες και στις επικουρικές συντάξεις. Σημαντική πλευρά αυτής της υπονόμευσης αποτελεί και η κατάργηση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των γυναικών και των μητέρων, που χτυπήθηκαν στο όνομα της «ισότητας με τους άνδρες», φορτώνοντας στην πλάτη τους πολλά χρόνια πρόσθετης εργασίας για τη συνταξιοδότησή τους.